ساختار شکل های مختلف بازار طبق میزان رقابت چیجوریه؟ – قسمت 2

یمت اجناس سازمانا می شه.

۵. نبود کنترلِ قیمت اجناس در بازار

مثل بازار انحصاری، منحنی متوسط و حاشیه ی درآمد سازمان در این بازار نزولیه. این نشون می ده که فروشنده تنها در حالتی می تونه بیشتر بفروشه که قیمت رو پایین بیاره. از طرفی، اگه قیمت کالا بالاتر برود، مشتریان ممکنه از فروشنده دیگری خرید کنن. چون جنسای مختلف جانشین نزدیکی واسه هم حساب می شن. در این شرایط، فروشنده نامبرده قادر نمیشه که بیشتر بفروشه. یعنی شرکتا در بازار رقابت انحصاری روی قیمت گذاری کنترل ندارن.

الیگوپولی (انحصار چندجانبه)

ساختار شکلای مختلف بازار رو با بازار الیگوپولی به اتمام می رسانیم. کلمه الیگوپولی از ترکیب دو کلمه یونانی جدا شده. «الیگو» به معنی کم و «پولی» به معنی کنترل. پس الیگوپولی به بازاری اشاره داره که تعداد فروشنده ها کمه و این فروشندگان، اجناس برابر یا متمایزی میفروشن. در هند، هوانوردی و ارتباطات مخابراتی جزو این نوع بازارند. صنعت هوانوردی تعداد تولیدکنندگان محدودی داره و این تولیدکنندگان خیلی به همدیگه وابسته ان چون هر کدوم از فروشنده ها سیاست قیمت گذاری خود رو با درنظر گرفتن سیاست قیمت گذاری بقیه رقبای موجود در بازار، اصلاح می کنه. در ایران واسه این بازار چه مثالی دارین؟

بعضی از تعاریف معروف واسه بازار انحصار چندجانبه شامل موارد زیره:

  • به نقل از پروفسور جرج استیگلر (George J. Stigler): «بازار انحصار چندجانبه بازاریه که خودِ سازمان، سیاست بازاریابی اش رو تعیین می کنه، اما رفتار مورد انتظار رقبای نزدیکش رو در این سیاستا دید می کنه.»
  • طبق گفته پروفسور استونر و پروفسور هاوگ (Stoneur and Hague): «الیگوپولی از یک جهت با مونوپولی متفاوته و اون اینه که تعداد فروشنده ها در مونوپولی تنها یکیه، ولی در الیگوپولی اینجور نیس. از طرفی با رقابت کامل و رقابت انحصاری هم متفاوته، چون تعداد فروشندگان زیاد هم نیستن. وقتی حرف از انحصار چندجانبهه، ما درباره گروه کوچیکی از تولیدکنندگان صحبت می کنیم.»
  • پروفسور لفتویچ (Leftwitch) می گه: «بازار الیگوپولی بازاریه که تعداد محدودی فروشنده داریم و رفتار هر کدوم از این فروشندگان واسه بقیه رقبا مهمه.»

پس در بازار انحصار چندجانبه، قیمت و کیفیت محصول یک حریف، روی فروش و سود بقیه رقبا اثر می ذاره. همین سیاستا می تونه موجب اختلاف نظر یا تصمیم به همکاری بین فروشندگان شه.

۱. فروشندگان محدود و خریداران زیاد

ویژگی بنیادی بازار انحصار چندجانبه همین تعداد فروشندگان و خریدارانه. در این بازار تعداد محدودی فروشنده بر کل صنعت مسلط هستن. این فروشنده ها می تونن روی قیمت همدیگه موثر باشن. ضمنا در الیگوپولی تعداد خریداران زیاده.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   چندین راه با ارزش برای افزایش فالوور اینستاگرام

۲. اجناس مثل یا جدا

در الیگوپولی ممکنه فروشندگان مثل بازار رقابت کامل اجناس مشابهی بفروشن، یا مثل بازار مونوپولی محصول شون جدا باشه. اگه فروشندگان اجناس مشابهی مثل سیمان، آسفالت، بتن و آجر بفروشن، بازار «الیگوپولی کامل» نام میگیره. از طرفی، اگه محصول جدا باشه، بازار «الیگوپولی ناقص» هستش.

۳. مشکلات ورود و خروج

ساختار شکل های مختلف بازار طبق میزان رقابت چیجوریه؟ - قسمت 2 آرایش ، زیبایی و مدل لباس

این مورد از ورود سازمانای جدید به بازار جلوگیری می کنه. مشکلات ورود و خروج، بازار الیگوپولی رو از بازار رقابت انحصاری جدا می کنه. در بازار الیگوپولی سازمانای جدید خیلی راحت اجازه ورود به بازار رو کسب نمی کنن. مشکلات زیادی مثل مشکلات قانونی، اجتماعی و تکنیکی واسه ورود هست. در این حالت، سازمانای موجود روی بازار کنترل کامل دارن.

۴. وابستگی دوطرفه

این مورد نشون می ده که سازمانا از تصمیمات همدیگه اثر قبول می کنن. این تصمیمات شامل تصمیم درباره قیمت و مشخصات تولیدی سازمان هاست. در مونوپولی و رقابت کامل، سازمانا تصمیمات و عکس العملای رقبا رو در نظر نمی گرفتن پس در اون بازارها، تصمیم گیریا جداگونه بودن. اما در بازار الیگوپولی سازمانا قادر به تصمیم گیری جداگونه نیستن.

مثلا در بازار انحصار چندجانبه، چند فروشنده محدود با همدیگه در حال رقابت هستن. در اینجور شرایطی، فروش یک سازمان نه تنها به قیمت گذاری خودش بستگی داره، بلکه به قیمت محصول حریف هم وابسته. این وابستگی دوطرفه، بازار الیگوپولی رو از بقیه بازارها جدا می کنه.

۵. نبود برابری

در بازار انحصار چندجانبه، شرکتا از نظر اندازه با همدیگه برابر نیستن. بعضی شرکتا بسیار بزرگ ان، درحالی که بقیه شرکتا ممکنه کوچیک باشن. مثلا ممکنه سهم بازار یک خودروسازی ۸۰٪ و سهم باقی خودروسازان هرکدام ۵٪ باشه.

۶. مشکل در تغییر قیمت

در الیگوپولی فروشندگان علاقه ای به تغییر قیمت اجناس خود ندارن. چون تغییر در قیمت واسه سازمانای این نوع بازار سودآور نیس. مثلا وقتی شرکتی قیمت خود رو پایین بیاره، همه رقبا هم همین راه حل رو در پیش گرفتن می کنن. پس میزان فروش تغییر نمی کنه، اما سود پایین میاد! اگه هم قیمت رو بالا ببره، رقبا قیمت رو ثابت نگه می دارن و شرکت نامبرده خریداران خود رو از دست میده.